obieranie warzyw

Czy obieranie warzyw i owoców odbiera im właściwości odżywcze?

Eko życie

Właśnie teraz jest na to najlepszy moment. Nowalijki mają w swoich skórkach za dużo niezdrowych azotanów, lecz zebrane późnym latem plony można spokojnie jeść bez obierania. Jest jeden warunek – muszą pochodzić ze sprawdzonego źródła, czyli rosnąć w czystej ziemi i dojrzewać spokojnie i naturalnie na polu w pełnym słońcu przez całe wakacje.

obieranie ogórków
Jeśli pieczemy czy gotujemy owoce i warzywa, lepiej ich nie obierać.

Nie po raz pierwszy pewnie słyszysz, że najwięcej witamin znajduje się blisko pod samą skórką rośliny. To pierwszy powód, dla którego nie warto obierać warzyw i owoców. Poza tym staraj się żyć w duchu zero waste, nie tworzyć niepotrzebnych śmieci i wykorzystywać w kuchni wszystko, co masz pod ręką. Z obierek zrobisz też pyszne chipsy (z oliwą i solą, w piekarniku lub na głębokim tłuszczu) czy placuszki podobne do placków ziemniaczanych. Jeśli pieczemy czy gotujemy owoce i warzywa, lepiej ich nie obierać. Skórka staje się naturalnym zabezpieczeniem dla witamin i nie pozwala im uciekać z korzeni, bulw czy owoców.

Nie tylko w miąższu płytko pod skórką kryje się mnóstwo zdrowych substancji, ale też w niej samej. Skórka jest bogata w błonnik, który ułatwia trawienie. Szczególnie dużo ma go ta z ziemniaków. Zawiera też witaminy z grupy B. Jabłkowa i z bakłażana dostarcza przeciwutleniaczy, które opóźniają starzenie się organizmu i pomagają zapobiegać nowotworom. Podobnie działają łupiny czosnku. Tak, jego też nie musimy obierać! Samej skórki nie zjemy, ale możemy upiec w niej ząbki, a potem wycisnąć je na grzankę. Pomarańczowa i ogórkowa obniżają cholesterol. Nie trzeba obierać nawet dyni (z gatunku hokkaido). Jedząc ją ze skórką,  dostarczysz sobie sporo witaminy A.

Ziemniaki w mundurkach w duchu zero waste

Nasze babcie nigdy nie marnowały obierek. Ziemniaki (tylko świeże!) jadły w mundurkach, a z obierek po warzywach gotowały bardzo esencjonalny wywar, bulion warzywny, który był bazą wszelkich zup i sosów (Przepis na bulion z resztek znajdziesz tutaj). Zamiast więc kupować bulion z dodatkiem chemii w sklepie, zrób go sobie sama na zapas. Kiedy ostygnie, wlej do foremek na lód i wstaw je do zamrażarki. Będzie i taniej, i zdrowiej.

warzywa z resztek
Bulion z resztek przygotowywały już nasze babcie.

Obieranie warzyw – na co zwracać uwagę

Jeśli masz ochotę skorzystać z całej dobroci, która kryje się w skórce, uważaj na to, jakie warzywa i owoce kupujesz. Zanieczyszczenia w skórce stwierdza się nawet w 5% roślin, ale ryzyko dla zdrowia nie jest wielkie. Normy są ustalone tak, że musiałyby być przekroczone kilkakrotnie, by nam zaszkodzić.

Lepiej jednak kupować produkty z wiadomego źródła, np. od znajomego rolnika, który ich nie opryskuje sztucznymi nawozami. A jeśli takiego nie znasz, szukaj oznaczeń „ekologicznego” zielonego liścia. Jeśli nadal boisz się zanieczyszczeń albo zdarzyło ci się zrobić zakupy w supermarkecie, nic straconego!

Pestycydy usuniesz z powierzchni roślin, mocząc je w wodzie z sodą oczyszczoną przez kwadrans. Potem można je jeszcze zanurzyć w wodzie z octem (w proporcji 1:10). Usunie on resztki pestycydów i bakterie (nawet E.Coli). Octu i sody nie stosuj razem, bo się neutralizują.

Czy obierać jabłka?

W polskich jabłkach znajdują się nie tylko pestycydy. Ostatnie badania wykazały, że jest w nich sporo groźnych metali ciężkich – ołowiu i kadmu. Zarówno w miąższu, jak i w skórce, nawet umytej. Mycie pomaga bardziej w przypadku ołowiu, ale nie do końca. Jeśli zaś kupujecie owoce niewiadomego pochodzenia, lepiej je obrać. Ale cienko! Nożykiem będzie ciężko. Przyda się do tego naprawdę ostra obieraczka.

Parzenie pomidorów to skuteczny sposób na pozbycie się skórki, kiedy nie jesteśmy pewni pochodzenia pomidorów.

Jeśli pomidory są z upraw nieekologicznych, też musimy pozbyć się skórki, ale sposobem, jakim jest parzenie pomidorów. Wkładamy warzywa do miski i zalewamy wrzątkiem. Zostawiamy je na kilka minut i wyjmujemy. Skórkę wystarczy naciąć, a odejdzie sama. 

Obieranie warzyw – warto wiedzieć 

Obrane jabłko ma o 25 procent mniej witaminy C i aż  o 50 procent mniej błonnika. Poza tym to właśnie w skórce jest najwięcej substancji antynowotworowych.

Konserwanty

Na cytrusach, które sprzedawane są w opakowaniach, znajdziesz informację o tym, co znajduje się na ich skórce. Jeśli to jedna z tych substancji,odłóż je z powrotem na półkę.

Imazalil

Jest grzybobójczy, uszkadza też układ nerwowy.

Tiabendazol

Również jest szkodliwy, ale przyjemniej można go zmyć, w odróżnieniu od tego pierwszego. Dlatego skórę do jedzenia ścieraj tylko z ekologicznych cytryn i pomarańczy.

Agnieszka Wiśniewska – założycielka fundacji "Sczczęśliwi bez cukru" oraz inicjatorka akcji słodkie życie bez cukru radzi: Jak najwięcej owoców i warzyw jedz ze skórką. Na przykład ziemniaki gotowane bez skórki wszystkie cenne składniki oddają do wody. Niestety, właśnie one kumulują w skórce dużo pestycydów. Dotyczy to także wszelkich roślin, które rosną pod ziemią, a więc także buraków i marchwi. Nie powinniśmy jednak rezygnować z jedzenia skórek, tylko moczyć rośliny w wodzie z sodą.

szczęśliwi bez cukru
Agnieszka Wiśniewska, założycielka fundacji "Szczęśliwi bez cukru"

Stwierdzono, że w przypadku jabłek czy śliwek w ten sposób można pozbyć się 80% zanieczyszczeń. Namaczajmy tak również winogrona, bo mają sporo konserwantów na skórce. Warto również robić to z kiwi, bo jego włochata skórka to samo zdrowie. Dokładnie myjmy cytrusy, nawet jeśli nie mamy zamiaru ścierać z nich skórki. Podczas krojenia niebezpieczne substancje przenikną przecież do miąższu. 

Warto jeść rośliny ze skórką, bo to poprawia perystaltykę jelit. Z diety powinny ją wykluczyć tylko osoby cierpiące na zapalenie jelit. Nieobrane warzywa i owoce dłużej gryziemy i żujemy, a to sprawia, że łatwiej je trawimy i jemy mniej, bo szybciej się najadamy.

Tekst: Marta Kwiatkowska
Zdjęcia: Shutterstock

Zobacz także:
Zero waste w kuchni, czyli co zrobić z resztkami
Gotowanie raz na tydzień – sprawdź, co musisz mieć w lodówce

Zobacz również