Borowik szatański, czyli grzyb szatan – jak go rozpoznać i z czym można go pomylić?
Naturalna apteczkaBorowik szatański, obecnie nazywany krwistoborowikiem szatańskim (Rubroboletus satanas), to bardzo rzadki i chroniony w Polsce gatunek.
Potocznie nazywa się go „grzybem szatanem”, choć tą nazwą grzybiarze określają czasem również zupełnie inny gatunek – goryczaka żółciowego.
Jak wygląda prawdziwy borowik szatański, czym różni się od prawdziwka i dlaczego nie wolno go zbierać ani jeść?
Jak wygląda borowik szatański?
Borowik szatański jest łatwy do rozpoznania dzięki swoim charakterystycznym cechom, choć bywa mylony z jadalnymi grzybami, takimi jak borowik szlachetny.
Jego kapelusz jest zazwyczaj szarawy, o średnicy od 10 do 30 cm, z często wyczuwalnym zapachem przypominającym zgniłą cebulę lub padlinę.
Zobacz też: Czym kania różni się od muchomora sromotnikowego?
Trzon borowika szatańskiego jest gruby, często purpurowy, pokryty siateczką, co stanowi jeden z kluczowych elementów odróżniających go od innych grzybów.
Miąższ borowika szatańskiego jest na przekroju żółtawy, a w kontakcie z powietrzem może sinieć, co stanowi dodatkowy element rozpoznawczy.
| Nazwa | Krwistoborowik szatański |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Rubroboletus satanas |
| Kapelusz | jasny lub szarawy |
| Trzon | masywny, z czerwonymi odcieniami i siateczką |
| Miąższ | może sinieć po przecięciu |
| Siedlisko | ciepłe lasy liściaste, zwłaszcza na glebach wapiennych |
| Jadalność | gatunek trujący – nie przeznaczony do spożycia |
| Ochrona | ochrona ścisła w Polsce |
Borowik szatański: czy jest trujący?
Borowik szatański to grzyb trujący. Najbardziej niebezpieczny jest w stanie surowym, jednak po obgotowaniu nie traci swoich właściwości. Należy do grupy trzeciej grzybów, czyli powoduje zaburzenia układu trawiennego i gospodarki wodnej organizmu. Borowik szatański jest ujęty na Czerwonej Liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych wymarciem. W związku z tym nie tylko nie powinno się go zrywać, wręcz jest to karalne.
Borowik szatański: zatrucie
Objawy zatrucia borowikiem szatańskim pojawiają się po około dwóch godzinach od spożycia grzyba. Najczęściej dokuczają nudności, wręcz gwałtowne wymioty lub biegunka. Jednocześnie chory może odczuwać silne pragnienie oraz skurcze mięśniowe, na przykład łydek. W przypadku podejrzenia zatruciem borowikiem szatańskim, należy bezzwłocznie udać się do najbliższego szpitala.
Obróbka cieplna nie jest podstawą do uznania krwistoborowika szatańskiego za bezpieczny do jedzenia. Gatunek należy traktować jako trujący i nie przeznaczać go do spożycia.
Zobacz także: Jak przygotować się na udane grzybobranie?
Borowik szatański a borowik szlachetny
Borowika szlachetnego łatwo rozpoznać po tym, że nie zmienia on koloru w trakcie krojenia (ani na świeżym powietrzu, ani w domu. Nie ma on również nieprzyjemnego zapachu, a jego smak jest bardziej charakterystyczny, orzechowy. Siateczka borowika szlachetnego jest biała, nie różowa, ma on jaśniejszy trzonek i miąższ. Pamiętaj – jeśli nie masz pewności względem zbieranych grzybów, koniecznie skorzystaj z pomocy najbliższego sanepidu, który sprawdzi zbiory zupełnie za darmo.
Zobacz także:
Krzepki jak rydz. Czy grzyby są zdrowe?
Jakie drzewo, taki grzyb, czyli gdzie szukać grzybów
Gdzie występuje Borowik Szatański?
Borowik szatański występuje w Europie, choć jest stosunkowo rzadki. W Polsce można go znaleźć głównie w lasach liściastych, zwłaszcza w górach Kaczawskich oraz na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Gatunek ten rośnie na terenach o glebie wapiennej, często w towarzystwie dębów lub buków.
Jego nazwa, zarówno w języku polskim, jak i łacińskim, nawiązuje do jego złowrogiego wyglądu i trujących właściwości.
Zobacz też: Borowik amerykański opanował polskie lasy! Co to za grzyb?
Tekst: Karolina Marek
Zdjęcie: Shutterstock
