Kwitną aż do jesieni i świetnie znoszą upały. Poznaj najpiękniejsze szałwie do ogrodu

Kto dla nas pisze? Nasz ekspert:

Łukasz Skop 
Autor bloga  bezogrodek.com 
fascynuje go życie ogrodowe  od podszewki – jak rośliny rosną, zmieniają się i rozmawiają ze sobą.

Dlaczego szałwie stały się gwiazdami współczesnych ogrodów?

Trudno wyobrazić sobie letni ogród bez szałwii. Jedne zachwycają smukłymi kłosami kwiatów, inne przyciągają wzrok srebrzystymi liśćmi, a jeszcze inne kwitną nieprzerwanie aż do pierwszych jesiennych przymrozków.

Wśród nich znajdziemy zarówno niewielkie rośliny na słoneczne rabaty, jak i okazałe odmiany osiągające ponad metr wysokości.
A jeszcze tak niedawno większości z nas kojarzyły się przede wszystkim z jednym obrazem – miejskimi klombami, na których przez dziesięciolecia królowała szałwia błyszcząca, a jej jaskrawoczerwone kwiaty tworzyły geometryczne wzory na rondach, w parkach i przed urzędami.

Niezawodna, długo kwitła i dobrze znosiła letnie upały, ale mało kto widział w niej gwiazdę przydomowych ogrodów.

Zobacz też: Dzikie rośliny do ogrodu wracają! Zobacz, jakie drzewa, krzewy i kwiaty warto mieć w swoim ogrodzie i dlaczego?

Nie tylko szałwia lekarska. Poznaj najpiękniejsze szałwie ozdobne

Przez większą część ich historii ceniono szałwie głównie za właściwości użytkowe. Nazwa rodzaju – Salvia – wywodzi się od łacińskiego słowa „leczyć” lub „ratować”, bo takie właściwości ma szałwia lekarska.
Współczesne, ozdobne, tworzą niezwykle liczną rodzinę (około tysiąca gatunków) i należą do najchętniej sadzonych bylin i roślin sezonowych.
Przełom w ich postrzeganiu nastąpił wraz ze zmianą sposobu projektowania ogrodów.

Gdy coraz większą popularność zaczęły zdobywać rabaty inspirowane naturą, pełne bylin i traw ozdobnych, zamiast regularnych kompozycji, tworzonych z roślin sezonowych, ogrodnicy częściej stawiali na nasadzenia, które będą atrakcyjne przez wiele miesięcy, a przy okazji zapewnią pożytek pszczołom, trzmielom i motylom.

To właśnie z tego względu spośród licznych odmian szczególną popularność zdobyła ’Caradonna’, która otworzyła drogę do kariery całej grupie roślin.
Jej ciemne pędy i smukłe fioletowe kwiatostany doskonale współgrają zarówno z trawami ozdobnymi, jak i innymi bylinami.
Z czasem stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych szałwii, a dla wielu ogrodników wręcz symbolem nowoczesnej rabaty bylinowej.

Kiedy pojawiła się w sprzedaży, zwróciła uwagę czymś, co z pozoru wydawało się drobiazgiem: jej pędy mają głęboki, ciemnofioletowy kolor, więc wygląda atrakcyjnie, zanim rozwiną się pierwsze kwiaty.
Szybko okazało się, że ta odmiana doskonale odnajduje się w różnych typach ogrodów.
Pasuje i do wiejskich rabat, i do nowoczesnych kompozycji z trawami ozdobnymi.

Gdy przekwitnie, wystarczy przyciąć kwiatostany, by po kilku tygodniach ponownie obsypała się kwiatami.

Szałwie nie są tylko fioletowe. Poznaj ich niezwykłe kolory

Jej sukces sprawił, że ogrodnicy zaczęli przyglądać się innym szałwiom.
Wkrótce na rabatach pojawiły się odmiany o różowych, białych i granatowych kwiatach, gatunki cenione za ozdobne liście, a także egzotyczne nowości.
Chociaż to właś­nie fioletowe odmiany bylinowe można uznać za najlepszą reprezentację współczesnych szałwii, paleta ich barw jest znacznie bogatsza.

Szałwia omączona może być ciekawym sezonowym zamiennikiem dla lawendy, w słoneczne lato tworzy gęste kępy obsypane kwiatami niemal od początku wakacji aż do jesieni. Szczególnie dobrze prezentuje się w pojemnikach i na rabatach, gdzie jej chłodne kolory łagodzą sąsiedztwo bardziej wyrazistych roślin.
I występuje w dwóch kolorach: klasycznym fioletowym, ale jest też odmiana o śnieżnobiałych kwiatach.

Zobacz też: Hortensje w twoim ogrodzie: uprawa i najpiękniejsze rodzaje

Szałwia szkarłatna przyciąga wzrok kolorem

Na drugim biegunie znajduje się szałwia szkarłatna, której kwiaty przyciągają uwagę głęboką czerwienią, a lekki pokrój sprawia, że wygląda mniej formalnie niż dobrze znana szałwia błyszcząca.
W naturalistycznych ogrodach potrafi swobodnie przenikać między bylinami, nadając rabatom lekkość i odrobinę spontaniczności.
A skoro mowa o czerwieni, to warto wrócić do szałwii błyszczącej – współczesne odmiany potrafią mocno zaskoczyć.
Obok klasycznych czerwieni pojawiły się kwiaty białe, łososiowe, różowe czy purpurowe. Sadzone w grupach tworzą efektowne plamy koloru.

Szałwia srebrzysta i muszkatołowa – efektowne ozdoby rabaty

Nie wszystkie szałwie zdobywają uwagę za sprawą kwiatów.
Doskonałym przykładem jest szałwia srebrzysta – tworzy imponującą rozetę dużych, miękko owłosionych liści, które wyglądają tak, jakby zostały uszyte z grubego srebrnego filcu. Posadzona w słonecznym miejscu staje się prawdziwą ozdobą rabaty, kontrastując zarówno z ciemną zielenią liści, jak i intensywnymi kolorami kwiatów sąsiednich roślin.
Jej liście są gęsto pokryte włoskami, które pomagają ograniczać utratę wody (dzięki nim roślina tak dobrze znosi pełne nasłonecznienie).

Podobny efekt daje szałwia zielona, która mimo nazwy należy do najbardziej kolorowych. Jej barwne podsadki często utrzymują walory dekoracyjne znacznie dłużej niż same kwiaty. W pełni lata tworzą plamy różu, purpury i bieli, przyciągając wzrok nawet z dużej odległości. To jedna z tych roślin, które najlepiej pokazują, że świat szałwii nie kończy się na kolorze fioletowym.

‘Hot Lips’, ‘Amistad’ i ‘Rockin’ – szałwie, obok których trudno przejść obojętnie

Są też szałwie, które do naszych ogrodów przywędrowały z cieplejszych regionów. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych jest drobnolistna ’Hot Lips’. Jej nazwa nie jest przypadkowa – dwubarwne kwiaty, przypominające kształtem usta, łączą biel z intensywną czerwienią, a proporcje obu kolorów potrafią zmieniać się wraz z temperaturą i pogodą.

W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa również seria odmian ’Rockin’.
Stworzono je z myślą o wyjątkowo długim kwitnieniu i silnym wzroście.

Tworzą okazałe kępy, które od lata aż do jesieni pokrywają się setkami kwiatów. Ich intensywne kolory i duża odporność na upały sprawiają, że doskonale radzą sobie nawet podczas gorących sezonów, gdy wiele innych roślin wyraźnie traci urodę.

Egzotyczna szałwia guaranyjska zachwyca kolorem i długim kwitnieniem

Jeszcze bardziej egzotyczny charakter ma szałwia guaranyjska. Głęboko niebieskie kwiaty oraz ciemne łodygi nadają rabatom niemal tropikalny wygląd.

Posadzona wśród traw ozdobnych lub wysokich bylin tworzy efektowne pionowe akcenty.
Wśród współczesnych odmian szczególne miejsce zajmuje ’Amistad’.
Wielu ogrodników uważa ją za jedną z najpiękniejszych szałwii na rynku.

Jej intensywnie fioletowe kwiaty, wyrastające z niemal czarnych kielichów, pojawiają się nieprzerwanie aż do pierwszych jesiennych chłodów.
To właśnie kielichy sprawiają, że roślina pozostaje dekoracyjna nawet wtedy, gdy częściowo przekwita.
Trudno przejść obok niej obojętnie, zwłaszcza gdy wokół kwiatów od świtu do zmierzchu krążą trzmiele i pszczoły. 

Na wspomnienie zasługuje jeszcze szałwia otwarta. W świecie roślin prawdziwie niebieski kolor należy do rzadkości, tymczasem jej kwiaty zachwycają odcieniem przypominającym letnie, bezchmurne niebo o poranku. Właśnie niezwykła barwa sprawia, że od lat szukają jej kolekcjonerzy.

Niewiele roślin przeszło w ostatnich dekadach tak spektakularną metamorfozę w oczach ogrodników.
Z roślin kojarzonych głównie z miejskimi klombami szałwie stały się jednymi z najważniejszych bohaterek współczesnych rabat.
Trudno się dziwić. Łączą długie kwitnienie z niewielkimi wymaganiami, dobrze znoszą upały i nieustannie przyciągają do ogrodu owady zapylające.

Jedne zachwycają aksamitnymi liśćmi, inne pastelowymi podsadkami, jeszcze inne intensywnym błękitem lub purpurą kwiatów. Są wśród nich rośliny subtelne i romantyczne, ale także takie, które bez trudu stają się główną ozdobą rabaty i być może właśnie dlatego moda na szałwie wciąż nie przemija. Im lepiej je poznajemy, tym trudniej poprzestać na jednej odmianie.