hortensja rodzaje

Hortensje w twoim ogrodzie: uprawa i najpiękniejsze rodzaje

Rośliny ogrodowe

Największe ogrodowe diwy? To zdecydowanie hortensje. Ogromne liście, kwiaty, wielki urok i satysfakcja – dla każdego, kto zaspokoi ich żądania. Te nie są zresztą tak wygórowane, ale hortensje, jak wszystkie gwiazdy, często bywają niezrozumiane.

Uprawa hortensji – lubią wszystko, co najlepsze

Raz są bardziej, raz mniej popularne, jednak nigdy nie popadną w zapomnienie. Z prostego powodu: nie ma innych roślin, które kwitłyby tak spektakularne w środku lata jak one, a na dodatek przez tak długi czas. Pierwsze podziwiamy już w lipcu, a ostatnie jesienią. Zdobią ogrody długo po zaschnięciu kwiatów.

Jeśli chcesz mieć widowiskowe hortensje, musisz zrozumieć ich naturę. Kluczem jest łacińska nazwa: Hydrangea. One uwielbiają wodę. Jednocześnie nie znoszą ciężkiej i zbitej gleby, która za długo pozostaje zbyt wilgotna. Najlepiej więc zapewnić krzewom lekką, próchniczą ziemię o gruzełkowatej strukturze, która łatwo kruszy się między palcami i ma przyjemny zapach – dokładnie taki powinien być porządny ogrodowy kompost. Solidna porcja kompostu wrzucona pod korzenie zapewni im  nie tylko odpowiednią wilgotność, ale też składniki odżywcze. Można użyć też dobrze rozłożonej kory drzew liściastych, czyli próchnicy.

Hortensje kochają słońce – ale tylko na chwilę. Za duża dawka skutkuje szybkim więdnięciem liści, wolnym wzrostem, a w konsekwencji – słabym kwitnieniem. Półcień, a właściwie „półsłońce”, będzie najlepszy. A więc stanowisko przez pół dnia w pełni oświetlone, a przez pozostałą część dnia zacienione np. budynkiem, ale równie dobrze przez cały dzień pozostające w półcieniu, rzucanym np. przez drzewo o prześwitującej koronie.

hortensja bukietowa ’Vanille Fraise’
hortensja bukietowa ’Vanille Fraise’
Hortensja Macrophylla
Hortensja Macrophylla

Rodzaje horetnsji – wielkokwiatowe ulubienice ogrodników

Kwiatostany przybierają trzy różne kształty. Najbardziej widowiskowe są kuliste pompony, często pochylające się od własnego ciężaru do ziemi i złożone z ciasno upakowanych kwiatów płonnych, które nie zawiązują nasion. Najczęściej występują u hortensji ogrodowych w wielu różnych kolorach, od białego poprzez różowe i lawendowe, aż do błękitu.

Są też kwiatostany talerzykowate, nazywane koronkowymi. Możemy je spotkać u większości gatunków hortensji, bo najbliżej im do dzikich przodków. Środek wypełniają drobne kwiaty płodne, a zewnętrzna krawędź kwiatostanu otoczona jest koronką okazałych kwiatów płonnych, których zadaniem jest przywabianie owadów. Ponieważ wewnętrzne kwiaty nie muszą się tutaj tłoczyć tak jak u odmian pomponowych, kwiatostan jest płaski i sprawdza się w roli lądowiska dla owadów albo talerzyka pełnego smakowitego nektaru.

Są wreszcie kwiatostany o kształcie stożków lub lodowych rożków, którymi szczycą się hortensje bukietowe. Stożki mogą być złożone tak jak pompony wyłącznie z okazałych kwiatów płonnych lub podobnie jak kwiatostany koronkowe – z jednych i drugich. Najczęściej wyglądają niczym rożki wypełnione lodami waniliowymi polanymi malinowym sosem, chociaż istnieją też odmiany o limonkowozielonych kwiatach, jak ‘Limelight’.

Najpopularniejsze odmiany hortensji

Największą popularnością cieszą się hortensje ogrodowe i bukietowe, nieco mniejszą pnące, drzewiaste, piłkowane i dębolistne.
Hortensje ogrodowe (Hydrangea macrophylla) należą do absolutnych klasyków. Pomponowe lub koronkowe kwiatostany, a przy tym największa wśród hortensji różnorodność kolorów, wyróżniają je na tle innych gatunków. One jedyne mogą kwitnąć na niebiesko i dobrze sprawdzają się w donicach.

Popularność w ostatnim dziesięcioleciu zdobyły hortensje bukietowe (Hydrangea paniculata). Kwitną późnym latem i łatwo je rozpoznać ze względu na stożkowe kwiatostany. Wspaniale pasują do jesiennych traw. Podobne do ogrodowych są hortensje drzewiaste (Hydrangea arborescens), wśród których jedną z najwspanialszych jest odmiana ‘Annabelle’ o kwiatostanach jak wielkie śniegowe kule. 

Hortensja piłkowana
Hortensja piłkowana
Hortensja drzewiasta ’Anabelle’
Hortensja drzewiasta ’Anabelle’

Hortensje piłkowane (Hydrangea serrata) wyróżniają się niskim wzrostem i przebarwiającymi się jesienią na czerwono liśćmi. Z kolei hortensje dębolistne (Hydrangea quercifolia) osiągają pokaźne rozmiary i również przebarwiają się jesienią, choć nie są w pełni odporne na mróz i wymagają okrycia na zimę grubą warstwą ściółki rozłożonej na korzeniach. Ich podobne do dębowych liście są przyjemnie miękkie w dotyku. Ostatnia, hortensja pnąca (Hydrangea petiolaris), jest wyjątkiem. Potrafi wspinać się po drzewach na znaczną wysokość, a jej koronkowe kwiatostany mają zniewalający, słodkowinny, bardzo intensywny zapach, który wypełnia ogród. 

Jak zmienić kolor hortensji?

Hortensje słyną ze swojej zdolności do zmiany koloru kwiatów. W rzeczywistości potrafią to jedynie hortensje ogrodowe. Odmiany o różowych kwiatostanach mogą zakwitnąć na niebiesko, a te niebieskie – na różowo. Zdarza się również, że na jednym krzewie pojawiają się kwiaty w kolorach pośrednich, w tym fioletowe: lawendowe, wrzosowe i liliowe. 

Kwaśna ziemia powoduje wybarwianie się kwiatów na niebiesko, a zasadowa – na różowo. Zmianę odczynu ziemi (a przez to koloru kwiatów) należy rozpocząć wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem pąków na gałązkach, stosując specjalnie przygotowane do tego celu nawozy do hortensji. Można ją też zakwasić, np. wodą rozrobioną z kefirem. Odmiany o białych kwiatach zawsze pozostaną białe. 
Ale czy ujmuje im to uroku?

sadzarka do cebulek
SADZARKA DO CEBULEK, zrobisz nią w glebie dziurki na cebulki; cellfast.com.pl

Kiedy przycinamy hortensje?

Mimo powierzchownych podobieństw między hortensjami jest coś, co różni je diametralnie – sposób przycinania. Hortensje ogrodowe i bukietowe mają zupełnie odmienne wymagania, a popełnienie błędu może nas kosztować rok bez kwiatów!

Hortensje ogrodowe kwitną na ubiegłorocznych pędach. Nie wolno ich przycinać wiosną, ponieważ wówczas nie zakwitną latem. Najlepiej wycinać tylko zupełnie zaschnięte gałązki. Tuż przed kwitnieniem mogą wymagać podparcia najdłuższych pędów.

Hortensje bukietowe kwitną na tegorocznych pędach. Wiosną można je bardziej przyciąć, co pobudzi roślinę do rozkrzewienia i wydania prostych pędów zakończonych olbrzymimi kwiatostanami. Pozostawione bez cięcia zamienią się w wysokie krzewy o małych kwiatostanach.

Tekst: ŁUKASZ SKOP, AUTOR BLOGA BEZ OGRÓDEK FASCYNUJE GO ŻYCIE OGRODOWE OD PODSZEWKI – JAK ROŚLINY ROSNĄ, ZMIENIAJĄ SIĘ I ROZMAWIAJĄ ZE SOBĄ.
Zdjęcia: Shutterstock, materiały prasowe

Zobacz także:
Naturalna perfumeria: wybieramy pachnące kwiaty do ogrodu
Czosnek ozdobny do ogrodu: fioletowe kule na rabatach

Zobacz również