Czym karmić ptaki

Czym karmić ptaki, żeby im nie szkodzić?

Zwierzęta w naturze

Ptaki należy dokarmiać nie tylko z sercem, ale też z rozumem. By temu wyzwaniu sprostać, wystarczy trzymać się starej medycznej zasady: Primum non nocere – czyli przede wszystkim nie szkodzić.

 

To od starożytności podstawa etyki lekarza, ale też każdej osoby ingerującej w przyrodę. A dokarmianie ingerencją niewątpliwie jest. 

Domek dla ptaków

Na zajęciach praktyczno-technicznych w podstawówce robiliśmy karmniki w postaci ślicznych domków, czasem fantazyjnie pomalowanych w kwiatki lub ptaszki. I nikt do nich nie zaglądał poza zachwyconym swym dziełem wykonawcą. 

Karmnik dla ptaków z masłem orzechowym, sklep.weranda.pl
Karmnik dla ptaków z masłem orzechowym, sklep.weranda.pl
MAZURKI na karmniku ze stalowej siatki, w środku  orzeszki.
MAZURKI na karmniku ze stalowej siatki, w środku orzeszki.

Jeżeli już chcemy mieć zimowy domek dla ptaków, to niech pozostanie on w barwach naturalnych, może też mieć daszek kryty strzechą. Warto pomyśleć o odczepianym spodzie, ewentualnie wysuwanej podłodze (jak szuflada), by dało się ją myć, żeby biesiadnicy nie skakali po zanieczyszczonej odchodami stołówce.

Dobrą konstrukcję mają też karmniki z dozownikami. Takie szczegóły są ważne, gdy dokarmianie odbywa się także poza okresem mrozów, bo ptaki, wchodząc do karmnika, mogą się od siebie zarażać pasożytami i bakteriami. A przecież nie o to chodzi. 

Aby nasza dobra wola nie była tak zwaną niedźwiedzią przysługą, lepiej korzystać z karmników automatycznych, które można zrobić z dużej plastikowej butelki (wtedy dochodzi jeszcze efekt recyklingu plastiku) lub kupić gotowe w sklepie ogrodniczym.

Po napełnieniu karmidła łuskanym słonecznikiem (to najlepszy z możliwych pokarmów) mamy praktyczne i higieniczne urządzenie, które może sobie wisieć na pergoli, gałęzi drzewa lub na tarasie. 

By było bezpiecznie, lepiej unikać sąsiedztwa dużych okien. Karmnik zawieszamy tak, by kot z ziemi nie mógł do niego podskoczyć i chwycić biesiadnika, ale żeby było nam wygodnie uzupełniać ziarno.

Unikamy sąsiedztwa niskich krzewów, w których może przyczaić się drapieżnik, ale sąsiedztwo dużego kolczastego krzewu, np. berberysu lub gęstej pnącej róży albo skupiska świerków, jest bardzo wskazane, gdyż w razie ataku krogulca lub pustułki ptaki mogą się tam skryć. 

Dokarmianie ptaków – najlepszy świeży tłuszczyk 

Łuskane ziarno słonecznika chętnie jedzą niemal wszystkie ptaki. Jest to więc pokarm uniwersalny i bezpieczny, a poza tym nie pozostawia po sobie śmieci. Jeżeli chcemy wesprzeć wróble, możemy sypnąć im nieco pokarmu przeznaczonego dla kanarków.

Gdy przychodzą do nas sierpówki lub gołębie miejskie, to ucieszą się z kasz i pszenicy, a gdy odwiedzają nas kosy i kwiczoły, to przygotujmy im drobno pokrojone rodzynki, daktyle i morele. Kęsy powinny być wielkości ziaren łuskanego słonecznika.

Suszenie i podawanie ptakom zimą leśnych owoców sensu nie ma, a nawet może być szkodliwe, gdyż zjedzone w nadmiarze suche owocki będą pęcznieć i blokować wole zgłodniałego ptaka.

Karmnik dla ptaków wiszący domek, sklep.weranda.pl
Karmnik dla ptaków wiszący domek, sklep.weranda.pl
Świeżą słoninę lubią nie tylko sikorki.
Świeżą słoninę lubią nie tylko sikorki.

Innym dobrym pokarmem, chętnie zjadanym przez sikory i dzięcioły, jest słonina, którą za kilka złotych można kupić w sklepie spożywczym, a następnie nadziać na drut lub sznurek i powiesić tak jak karmnik, w bezpiecznej odległości od ziemi. A jak mamy psa, to jeszcze wyżej. Słonina musi być jednak surowa, nie wędzona ani peklowana, niesolona i nieprzyprawiana. A po 2-3 tygodniach ją zdejmujemy, bo zwyczajnie zjełczeje i może zaszkodzić ptakom. 

Czym karmić kaczki i łabędzie

Inne wyzwanie to bażanty, ptaki wodne i krukowate. Bażanty są płochliwe, ale możemy im na skraju ogrodu lub w polu sypnąć kilka garści dowolnej kaszy lub ziaren pszenicy. Ptaki krukowate i ptactwo wodne mogą dostać nieco chleba, ale czerstwego, niespleśniałego i pokrojonego w centymetrową kostkę. One lubią chleb, ale nie powinny zjadać go zbyt wiele.

Gdy chcemy kaczkom lub łabędziom zapewnić rzeczywiście zdrową dla nich dietę, kupmy specjalny granulat (kosztuje około 1-2 zł za kilogram, ale trzeba wziąć cały 25-kilogramowy worek) albo utrzyjmy im na grubo marchew, porwijmy na kawałki dowolną sałatę i dajmy im to na brzegu. Dodatek płatków owsianych zwiększy atrakcyjność takiego jarskiego dania. 

Dokarmiajmy zdrowo i bezpiecznie – bezpiecznie dla ptaków! Nie oszczędzajmy na jakości i nie dawajmy odpadków. I pamiętajmy, że nie uratujemy w ten sposób żadnego ginącego gatunku, gdyż z dokarmiania korzystają głównie ptaki pospolite. Ich sąsiedztwo jest jednak bardzo miłe, więc cieszmy się nim.

Życzę wielu sympatycznych obserwacji!

Tekst: O zwierzętach opowiada dr andrzej G. Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, znawca ptasich obyczajów, autor wielu książek, dyrektor warszawskiego zoo

Zdjęcia: Shutterstock

Zobacz także: Czy zwierzęta dają sobie prezenty?

Zobacz także: Co jedzą jeże i jak pomóc im przetrwać zimę?

Zobacz również