najzdrowszy olej

Rzepakowy, lniany, a może oliwa z oliwek? Wybieramy najzdrowszy olej

Eko życie

Tłuszcze pełnią wiele ważnych funkcji w naszym organizmie: stanowią źródło energii, są składnikiem błon komórkowych i pomagają we wchłanianiu witamin A, D, E i K. Ale różne oleje mają różne zastosowanie, dlatego warto bliżej je poznać.

olej rzepakowy do smażenia
Olej rzepakowy jest naturalnym źródłem witamin A, E, i K.

Bez względu na wybór trzeba pamiętać o czterech zasadach: smażyć na dobrze rozgrzanym tłuszczu, dzięki czemu potrawa zbytnio go chłonie; tuż po zdjęciu dania z patelni starannie odsączyć go z nadmiaru oleju ręcznikiem papierowym; każdorazowo smażyć na nowej porcji tłuszczu; przechowywać go w ciemnej butelce, w temperaturze pokojowej lub w lodówce.

Produkty przeznaczone do smażenia warto również wcześniej marynować w przyprawach i ziołach – w ten sposób przeciwdziałają niekorzystnym procesom utleniania. 

Olej rzepakowy a słonecznikowy

Olej rzepakowy nazywa się oliwą krajów północnych. Ma podobny skład co legendarna oliwa z oliwek, a pod niektórymi względami nawet ją przewyższa, np. jest naturalnym źródłem witamin prowitaminy A, E, i K, których zawiera więcej niż oliwa. Jego zaletą jest też neutralny smak i zapach, dzięki czemu nie dominuje nad potrawą.

Nadaje się do smażenia, bo jest odporny na wysoką temperaturę. Przeciwnie olej słonecznikowy. Na tłuszczu tym można smażyć, ale bardzo krótko i w zaledwie 170 stopniach C. W każdym innym wypadku zacznie wydzielać związki rakotwórcze.

Olej do smażenia czy sałatek?

Do smażenia poleca się oleje rafinowane i odporne na wysoką temperaturę. Najzdrowszym spośród nich jest olej rzepakowy, następnie oliwa z oliwek, olej arachidowy oraz olej kokosowy (rafinowany, tj. neutralny w smaku i zapachu, jeśli chcemy użyć go do smażeniu, tłoczony na zimno, jeśli stosujemy go w sałatkach i kosmetyce).

Nieutwardzany olej palmowy nie jest szkodliwy dla zdrowia, o ile spożywany jest w niewielkich ilościach. Warto jednak pamiętać, że do produkcji oleju palmowego wycinane są ogromne połacie lasów tropikalnych.

Wreszcie decydując się na tłuszcz do smażenia, dobrze wziąć pod uwagę masło klarowane lub smalec (np. do jajecznicy czy schabowego). Przy tym należy pamiętać, że zgodnie z zaleceniami żywieniowymi tłuszczów nasyconych należy spożywać jak najmniej.

Co innego, jeśli chodzi o oleje bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe. Tych można używać tylko do sałatek. Najzdrowszymi będą: olej lniany tłoczony na zimno (polecany jako najlepszy dla cukrzyków i osób zmagających się z nadciśnieniem, obniżający poziom cholesterolu i wzmacniający odporność), olej sezamowy (wpływa pozytywnie na działanie wątroby, hamuje rozwój komórek rakotwórczych, wspomaga pielęgnację skóry i poprawia kondycję włosów).

extra virgin oliwa
Właściwości oliwy z oliwek doceniali już starożytni Rzymianie.

Z kolei olej z pestek dyni (wspiera pracę serca i układ krążenia), z olej pestek winogron (jest przeciwutleniaczem, wpływa pozytywnie na układ nerwowy, chroni komórki przed starzeniem i poprawia wygląd skóry) czy olej z orzecha włoskiego (jest bogaty w kwasy Omega-3).

Oliwa extra virgin

Wiadomo nie od dziś, że dzięki oliwie z oliwek i zdrowej diecie bazującej głównie na rybach i warzywach mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego cieszą się dobrym zdrowiem i samopoczuciem do późnych lat życia.

Oliwę extra virgin stosowano już 4000 lat temu, zarówno w kuchni, jak i w kosmetyce (Rzymianie ściągali podatki w postaci oliwy, nacierali nią ciało, wykorzystywali ją do mycia – z tłuszczu i piasku robili błoto, które następnie zeskrobywali razem z brudem specjalnymi skrobaczkami, zwanymi strygilid).

Oliwa z oliwek ma wyjątkowy smak i zapach, zmniejsza ryzyko chorób układu krążenia, otyłości,  czy nadciśnienia, chroni także przed chorobami mózgu. Pod względem kosmetycznym wzmacnia włosy i paznokcie, regeneruje skórę i przeciwdziała łupieżowi. 

Zarówno do smażenia, jak i do sałatak pasuje oliwa z pierwszego tłoczenia extra virgin. Jeśli poddajemy ją obróbce cieplnej, pamiętajmy tylko, by nie używać jej w nadmiarze, bo po rozgrzaniu zwiększa swoją objętość, ani nie smażyć na niej zbyt długo – będzie lepiej dla zdrowia. 

Tekst: Monika Utnik-Strugała
Zdjęcia: Shutterstock

Zobacz także:
Gotowanie raz na tydzień. Sprawdź, co musisz mieć w lodówce
Zobacz także:
Która mąka jest najzdrowsza? Poznaj rodzaje i typy mąki

Zobacz również