Upały nadchodzą. Przygotuj ogród na trudne miesiące!
Zwierzęta w naturzeCoraz gorętsze lata i niedobory wody stają się wyzwaniem nie tylko dla ludzi, ale także dla dzikich zwierząt żyjących w naszych ogrodach.
Dr Andrzej G. Kruszewicz podpowiada, jak prostymi sposobami zatrzymać wodę w przydomowej przestrzeni, ograniczyć jej zużycie i stworzyć bezpieczne miejsce dla ptaków, owadów oraz małych ssaków.
Nasz ekspert
O zwierzętach i przyrodzie opowiada specjalnie dla Werandy Country:
dr Andrzej G. Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, znawca ptasich obyczajów, autor wielu książek, dyrektor warszawskiego ZOO.
W swoich opowieściach zdejmuje z nauki akademickie nadęcie i ubiera ją w barwną, pełną humoru gawędę.
Jako założyciel słynnego Ptasiego Azylu oraz autor kilkudziesięciu książek o przyrodzie, od lat uczy Polaków uważnego patrzenia na świat i empatii wobec braci mniejszych.
Sam żyje w rytmie slow, poza miastem, udowadniając we własnym ogrodzie, że najlepszym przepisem na piękny azyl jest pełna szacunku współpraca z naturą
Jak oszczędzać wodę w ogrodzie i w domu?
Dostałem miłą wiadomość z lokalnego urzędu gminy. Przez ponad rok nie muszę płacić za wywóz odpadów komunalnych. W gminie, gdzie mieszkam, wysokość opłaty śmieciowej jest uzależniona od zużycia wody, a tej pobieram tak mało, że miałem poważną nadpłatę. Oszczędzające pralka i zmywarka, prysznic zamiast wanny i zbieranie deszczówki do podlewania ogródka dały efekt.
Ogródek przebudowałem tak, by moje rośliny nie wymagały częstego i obfitego podlewania, nawozów i chemicznej ochrony. Są w nim lawendy, tymianki, oregano, szałwie, dziewanny i wiele innych ziół oraz lokalne spontaniczne rośliny, w tym bogactwo traw. Trawniki są częściowo ocieniane przez drzewa i krzewy. Warto się przekonać, że niekoszony trawnik sam się podlewa rosą osiadającą na źdźbłach rankiem. Koszę tylko ścieżkę, po której chodzę do kompostownika i oczka wodnego dla ptaków.
Owady, ptaki i wiewiórki przy jednym źródle wody
Wszystko wskazuje na to, że znów będzie upalne lato. W ubiegłym roku z oczka wodnego dla ptaków korzystało wiele owadów, a na dodatek obficie owocująca czereśnia wabiła je słodkimi owocami. Osy i inne błonkówki piły sok zamiast wody. Nawet wiewiórka cmokała soczyste owoce. Ja zjadałem owoce z dołu drzewa, a ptaki, owady i wiewiórka z góry. Dla wszystkich wystarczyło. Wcześniej towarzystwo spotykało się przy świdośliwie, a później przy mirabelkach i winogronach. W szczycie upałów woda w ogrodzie była cenna dla wszystkich jego mieszkańców. Dopóki oczko wodne miało wodę gruntową, to było jej trochę do podlewania. Potem trzeba było ustawić płytkie naczynie uzupełniane kranówką. Płaski kamień je stabilizował i ułatwiał ptakom kąpiele. Jeżeli mamy otwarty zbiornik na deszczówkę, np. pod rynną, warto, by na powierzchni pływały kawałki drewna, a jakaś gałąź z niego wystawała. Dzięki temu zwierzęta będą miały szansę się ze zbiornika wydostać. Wszelkie ogrodowe baseny powinny mieć takie ratunkowe tratwy. Najczęściej korzystają z nich owady, ale niejeden ptak też się dzięki przezorności człowieka uratował.
Zobacz też: Jak pomóc psu w upały? Zobacz 8 skutecznych sposobów, które przyniosą mu ulgę
Ile wody potrzebują organizmy żywe?
Woda to źródło i podstawa życia na naszej planecie. Morza i oceany zajmują 71 procent jej powierzchni.
Ciało ludzkie ma w sobie 55-65 procent wody. Mężczyźni więcej, a kobiety mniej.
Dzieci nawet 80 procent, a osoby w wieku podeszłym 45-55. Żaba składa się z wody z 80 procentach, a chełbia modra (bałtycka meduza) w 98.
Bez wody nie ma życia. Utrata zaledwie 5 procent wody z organizmu człowieka to już odwodnienie.
Ubytek powyżej 10 procent wody zagraża zdrowiu i życiu.
Dzikie zwierzęta w ogrodzie mają tak samo. Bez wody nie przetrwają.
Globalne skutki niedoboru wody
Futuryści przewidują, że poza źródłami energii powodem konfliktów na Ziemi będą zasoby wody. Wojna i kryzys humanitarny w Syrii to nie pierwszy przypadek potwierdzający te obawy. Susza, degradacja łąk i pastwisk, upraw i sadów to brak perspektyw przetrwania. Efektem są migracje i cierpienie tysięcy ludzi, o zwierzętach nie wspominając. Obraz uzupełniają pożary – dość wspomnieć z ostatniego lata Kalifornię, Australię i Grecję.
Zobacz koniecznie: Jak przespać upalną noc? Poznaj 8 rad
Jak zrobić poidło dla ptaków i owadów?
Na początek zadbajmy o ratunek dla naszej przyrody w przydomowym ogródku.
Kuweta z wodą i kamieniem na środku, postawiona w cieniu, to najprostsze poidło.
Oczywiście można kupić gotową konstrukcję z pompką zapewniającą ruch wody i cherubinkiem lub inną postacią mającą zdobić wodotrysk.
Najlepszą jego ozdobą będzie jednak czysta woda. Ona spodoba się mieszkańcom ogródka o wiele bardziej niż cokolwiek innego.
Warto przygotować się na lipcowe i sierpniowe upały, zrobić poidło albo wodne oczko, a na dodatek ustawić fotopułapkę i przekonać się, że nawet nocą korzystają z niego różne zwierzęta, w tym jeże, kuny i żaby.
Im dłużej poidełko działa, tym więcej gości zaprasza. Trzeba to zobaczyć!
Czytaj dalej: Przetrwać upał w swoim ogrodzie – jak zbudować basen ogrodowy?
Tekst: dr Andrzej G. Kruszewicz
Zdjęcia: Shutterstock/ unsplash
