Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button

Borówka amerykańska

Borówka amerykańska

www.mocowoc.pl

Vaccinium corymbosum L. odmiana Chandler

Borówka wysoka

Borówka amerykańska

Borówka kanadyjska

Borówka groniasta

Borówka ogrodowa

Ericaceae (Wrzosowate)

Właściwości lecznicze:

•    Borówka wysoka jest krzewem o niebieskich, słodkich, czasem lekko kwaśnych owocach, charakteryzujących się dużymi walorami smakowymi oraz wspaniałym aromatem, co powoduje że jej owoce są obecnie jednymi z najbardziej poszukiwanych zwłaszcza przez dzieci. W owocach borówki stwierdzono obecność antocyjanów (pochodnych delfinidyny, petunidyny, malwidyny), kwasów organicznych (kwas chlorogenowy, ferulowy, kawowy, elagowy), garbników katechinowych, flawonoidów (pochodnych kwercetyny, myricetyny i kemferolu), cukrów oraz karotenoidów, pektyn, pierwiastków (m.in. potas, wapń, fosfor, magnez) i witamin: A, B, PP, C, E, D., Wysoka zawartość antocyjanów, posiadających naturalne właściwości antyoksydacyjne (przeciwutleniające) powoduje, że owoce borówki posiadają zdolność do wymiatania wolnych rodników z organizmu człowieka, których nadmiar przyczynia się do powstawania chorób cywilizacyjnych, w tym także chorób nowotworowych oraz chorób zwyrodnieniowych narządu wzroku. Vaccinium corymbosum jest gatunkiem dziko występującym na północno-wschodnich terenach Stanów Zjednoczonych. Jest on „rośliną wyjściową” dla wielu odmian hodowlanych powszechnie uprawianych także w Polsce ze względu na bardzo zdrowe i smaczne owoce – odmiany te różnią się między sobą głównie różną porą owocowania, odpornością na choroby i temperaturę, a także niekiedy wyglądem i rozmiarem owoców, smak owoców jest jednak bardzo zbliżony dla wszystkich odmian borówki. Odmiana Chandler charakteryzuje się długim okresem dojrzewania owoców, ale przynosi wysokie plony, a jej owoce są bardzo duże, o jasnoniebieskiej barwie.

reklama

•    Owoce borówki amerykańskiej pomagają utrzymać organizm człowieka w dobrej kondycji fizycznej, pozwalają zachować odporność, energię i witalność oraz zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia rozmaitych chorób. Zapobiegają infekcjom dróg moczowych człowieka, ponieważ zmniejszają zdolność adhezji bakterii do ścian przewodów moczowych (utrudnienie wiązania się bakterii z receptorami na błonach śluzowych dróg moczowych). Owoce borówki pomagają także obniżyć zbyt wysokie ciśnienie krwi oraz zwiększają integralność ścian naczyń krwionośnych (zwiększają ich wytrzymałość), przez co zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia (szczególnie miażdżycy naczyń krwionośnych i zawału). Obliczono, że 140 gramów owoców borówki  amerykańskiej zawiera jedynie 1 gram tłuszczu! Ponadto taka sama ilość owoców borówki dostarcza około 7 gramów błonnika pokarmowego, który wpływa na regulację pracy jelit, zwiększa ilość mas kałowych i tym samym poprawia pasaż pokarmu w jelitach i ułatwia wypróżnianie się.

•    Jednym z najlepiej poznanych dobroczynnych działań borówki wysokiej jest jej działanie antyoksydacyjne. Obecność substancji działających przeciwutleniająco jest bardzo pożądaną cechą żywności spożywanej przez ludzi, ponieważ związki o takim działaniu posiadają zdolność niszczenia wolnych rodników, które uważa się za przyczynę wielu chorób oraz przedwczesnego starzenia się skóry i całego organizmu – dzieje się tak, ponieważ rodniki są formami o dużej aktywności i tendencji do niszczenia materiału genetycznego oraz błon komórkowych, co jest określane potocznie jako tzw. „stres oksydacyjny”. Dane naukowe z  USDA Human Nutrition Research Center on Aging wskazują, że owoce borówki amerykańskiej mają najwyższą aktywność antyoksydacyjną spośród wszystkich znanych owoców. Badania doświadczalne oparte na testach ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) dowiodły, że owoce borówki wykazują znacznie większe działanie antyoksydacyjne niż inne owoce i warzywa. Działania to wynika prawdopodobnie z wysokiej zawartości antocyjanów i innych związków polifenolowych oraz witamin C i E. Dzięki temu owoce borówki zapobiegają chorobom nowotworowym (m.in. rakowi szyjki macicy) i chorobom układu krążenia, a także pozwalają zachować na długie lata zdrową, elastyczną skórę i dobry wzrok. Antocyjany borówki mogą również intensyfikować działanie innych antyoksydantów, szczególnie witaminy C. Naukowcy wykazują jednak, że w miarę dojrzewania owoców borówki amerykańskiej zmniejsza się w nich zawartość związków polifenolowych (w tym także antocyjanów), a co za tym idzie spada ich aktywność antyoksydacyjna. , Spadek aktywności antyoksydacyjnej owoców borówki naukowcy zanotowali również u osób spożywających owoce borówki amerykańskiej razem z mlekiem (200 g owoców borówki + 200 ml mleka). Związki fenolowe warunkujące przeciwutleniające działanie borówki wykazują bowiem duże powinowactwo do protein (białek), a te w znacznych ilościach występują w mleku i wiążą polifenole owoców borówki zmniejszając ich aktywność antyoksydacyjną. Spadku aktywności polifenoli nie zaobserwowano natomiast u osób popijających owoce borówki wodą (200 g owoców borówki + 200 ml wody).

•    Owoce borówki amerykańskiej zostały okrzyknięte naturalnym eliksirem młodości, co znalazło potwierdzenie w testach laboratoryjnych przeprowadzonych na zwierzętach (szczurach), którym podawano owoce borówki amerykańskiej. U zwierząt karmionych dietą z dodatkiem borówki zaobserwowano spowolnienie procesów starzenia oraz znaczną poprawę sprawności fizycznej i psychicznej w stosunku do szczurów karmionych klasyczna karmą laboratoryjną. Podobne testy prowadzono na myszach i one także wykazały, że zwierzęta karmione owocami borówki przez dłuższy czas utrzymywały lepszą sprawność fizyczną oraz lepiej wypadały w testach laboratoryjnych służących ocenie pamięci oraz funkcji poznawczych (jak później wykazano, u zwierząt tych znacznej poprawie uległo przekaźnictwo sygnałów pomiędzy poszczególnymi komórkami nerwowymi w mózgu – poprawa transmisji sygnałów, komunikacji pomiędzy neuronami). Podobny efekt po spożyciu borówki amerykańskiej stwierdzono u ludzi! Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym antocyjanów borówki, chroni ona komórki nerwowe przed stresem oksydacyjnym, co poprawia funkcjonowanie całego układu nerwowego. Najnowsze badania dowiodły także, że jedzenie owoców borówki amerykańskiej przyspiesza regenerację komórek nerwowych, która ulega pogorszeniu wraz z wiekiem człowieka. Ma to pozytywny wpływ na koncentrację, kojarzenie faktów i pamięć, opóźnia procesy starzenia i pozwala na dłużej zachować pełną sprawność umysłową.

•    Antocyjany zawarte w dużych ilościach w owocach borówki amerykańskiej charakteryzuje działanie zmniejszające przepuszczalność naczyń krwionośnych, określane również jako działanie przeciwwysiękowe. Związki te odpowiadają również za utrzymywanie prawidłowej elastyczności naczyń krwionośnych.  Zmniejszają także ich łamliwość – wszystkie te działania wynikają z wpływu antocyjanów na normalizację struktur kolagenu. Wykazano również, że zmniejszają przepuszczalność bariery „krew-mózg”, będącej barierą pomiędzy naczyniami krwionośnymi a tkanką nerwową, mającą zabezpieczać mózg przed szkodliwymi czynnikami (niektórymi lekami, zanieczyszczeniami, toksynami), a także umożliwić selektywny transport substancji z krwi do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wzrost przepuszczalności bariery krew-mózg wiąże się z chorobami autoimmunologicznymi ośrodkowego układu nerwowego, a także może przyczyniać się do występowania zaburzeń neurologicznych (w tym chorób psychicznych). Antocyjany borówki zmniejszając przepuszczalność bariery krew-mózg przyczyniają się do ochrony tkanki nerwowej mózgu.

•    Substancje czynne zawarte w owocach borówki wysokiej obniżają poziom cholesterolu LDL, natomiast podnoszą poziom formy HDL – zmniejszają w ten sposób ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego oraz hamują rozwój otyłości. Owoce borówki chronią również przed infekcjami układu moczowego i łagodzą przebieg już obecnych infekcji, ponieważ uniemożliwiają bakteriom przyleganie do nabłonka dróg moczowych. Borówki działają również antybakteryjnie. W Szwecji suszone owoce borówki wysokiej podaje się, aby leczyć biegunki (w Polsce do tych samych celów stosowane były dotychczas głównie suszone owoce borówki czarnej). 

•    Wyciągi ze spokrewnionej z borówką amerykańską borówki czarnej znajdują zastosowanie kliniczne w okulistyce. Zastosowano je z sukcesem w wielu badaniach klinicznych i eksperymentalnych u osób z różnymi zaburzeniami wzroku. Korzystne działanie borówki czarnej na narząd wzroku przypisuje się zawartym w niej antocyjanom, które w dużych ilościach występują także w borówce amerykańskiej. Udowodniono, że antocyjany zawarte w ekstraktach z borówki poprawiają stan narządu wzroku. Badania naukowe wskazują na potencjalne korzyści w zapobieganiu lub leczeniu słabego widzenia wynikającego z naturalnego starzenia się oczu, zwyrodnienia plamki żółtej, zaćmy, retinopatii, a nawet jaskry. Wyciągi z borówki w korzystny sposób wpływają na narząd wzroku, prawdopodobnie poprzez zwiększenie ukrwienia tkanki oka i tym samym lepsze zaopatrzenie oczu w składniki odżywcze, energetyczne oraz tlen, a także z uwagi na stabilizację przez antocyjany struktur kolagenowych w naczyniach krwionośnych oka.  Nie bez znaczenia jest tu również ich aktywność przeciwutleniająca, ponieważ wiele chorób oczu, w tym zaćma i starcze zwyrodnienie plamki żółtej, jest powiązanych z mikrouszkodzeniami spowodowanymi oddziaływaniem reaktywnych form tlenu. Ekstrakty z borówek (głównie z borówki czarnej – Vaccinium myrtillus) są składnikiem wielu leków oraz suplementów diety wspomagających procesy widzenia, m.in.: KLARIN Activ, Pryzmin. Ekstrakty z borówki mogą także pełnić istotną rolę w zapobieganiu i leczeniu jaskry oraz wpływają na poprawę widzenia u osób ze słabym widzeniem w świetle i ciemności. Antocyjany borówki mają bowiem powinowactwo do purpury wzrokowej siatkówki wpływającej na procesy dostosowywania oka do widzenia w różnych warunkach oświetleniowych (w świetle i ciemności).