Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button

Aronia czarna - właściwości zdrowotne

Aronia czarna

Właściwości lecznicze aronii:


    •    Surowiec zielarski stanowią dojrzałe owoce aronii czarnoowocowej (Aroniae fructus). Do celów leczniczych jak i spożywczych powinny być one zbierane w okresie pełnej dojrzałości, czyli wtedy, gdy są już całkiem czarne. Owoce aronii zawierają ok. 75-95% wody, liczne cukry (głównie glukozę i fruktozę), kwasy organiczne (głównie kwas jabłkowy, ale też cytrynowy, winowy, chlorogenowy), garbniki, pektyny, związki mineralne (głównie wapnia i żelaza), szereg mikroelementów w formie dobrze przyswajalnej przez człowieka (m.in.: mangan, miedź, molibden, bor, kobalt i jod). Bardzo istotna jest również duża zawartość witamin (m.in. karoten – prowitamina A, witaminy z grupy B, C, PP i E).

Owoce aronii zawierają dodatkowo substancje biologicznie aktywne z grupy flawonoidów (kwercetynę, rutynę, hiperozyd), katechin, antocyjanów i leukoantocyjanów. Zawartość tych substancji może wynosić nawet do 5%. Owoce aronii to jedno z najbogatszych źródeł antocyjanów w przyrodzie – 100 g owoców zawiera ich średnio 500 mg, czyli znacznie więcej niż owoce czarnego bzu lub czarnej porzeczki. Wśród antocyjanów aronii zidentyfikowano cztery pochodne cyjanidyny występujące w połączeniu z cukrami: glukozą, galaktozą, arabinozą i ksylozą.

Antocyjany, jedne z podstawowych składników wyciągu z aronii, wykazują różnorodne działanie. Istnieją prace i badania naukowe na temat wpływu antocyjanów na komórki nowotworowe, a także na temat ich działania przeciwzapalnego, przeciwbakteryjnego, przeciwwirusowego, działania przeciwskurczowego oraz przede wszystkim aktywności antyoksydacyjnej (znacznie większej niż witaminy C i E). Istnieją także doniesienia świadczące o korzystnym wpływie soku z owoców aronii na owrzodzenia żołądka wywołane alkoholem etylowym. Wskazuje się również na ochronne działanie wyciągów z aronii na ściany naczyń krwionośnych (obserwowano zwiększenie ich elastyczności, oraz zmniejszenie ich przepuszczalności oraz spadek lepkości krwi) i tym samym zapobieganie zakrzepom, żylakom oraz miażdżycy – działanie to prawdopodobnie wynika z faktu, iż antocyjany aroniowe dzięki zawartości w swej budowie chemicznej licznych grup hydroksylowych tworzą wiązania z budulcem naczyń krwionośnych – kolagenem i w ten sposób uszczelniają i wzmacniają naczynia.

    •    Na szczególną uwagę zasługuje silne działanie przeciwutleniające (antyoksydacyjne) antocyjanów wyizolowanych z owoców aronii czarno owocowej, ponieważ współcześnie uważa się, że uszkodzenia wywołane oddziaływaniem na organizm wolnych rodników są przyczyna szeregu chorób m.in.: miażdżycy i towarzyszących jej chorób serca i układu krążenia, chorób neurodegeneracyjnych (takich jak: choroba Parkinsona i Alzheimera, stwardnienie rozsiane – SM), chorób oczu (zaćma, jaskra, starcze zwyrodnienie plamki ocznej), reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), niektórych typów alergii i nowotworów (np. wątroby). W wielu badaniach doświadczalnych wykazano jednoznacznie, że antocyjany zawarte w aronii zapobiegają tworzeniu się w nadmiarze wolnych rodników, w tym także tych najbardziej agresywnych, a więc rodników hydroksylowych, ponadtlenkowych, azotynowych, chlorowych i innych wywierających szkodliwe działanie na organizm człowieka. Do szkodliwych efektów działania wspomnianych rodników uwalnianych w nadmiarze w przebiegu niektórych schorzeń należy między innymi, uszkodzenie DNA, aktywacja kaskad enzymatycznych, degradacja struktury kolagenu, działanie mutagenne, czy też utlenianie lipidów wchodzących w skład błon komórkowych. Antocyjany aronii czarnoowocowej zapobiegają tworzeniu się wspomnianych rodników prawdopodobnie poprzez redukcję jonów wodorowych oraz tworzenie kompleksów z toksycznymi metalami zwanych kompleksami chelatowymi (chelatami), a także poprzez katalizowanie procesów przechodzenia wolnych rodników w produkty obojętne dla organizmu oraz wychwyt powstałych w nadmiarze wolnych rodników i tworzenie wraz z nimi mniej aktywnych chemicznie połączeń. Należy również zaznaczyć, że sok z aronii oddziałuje korzystnie na przebieg ciężkiej choroby popromiennej, ponieważ u podstaw wystąpienia uszkodzeń popromiennych, jak też objawów tego schorzenia (zwłaszcza w początkowej fazie choroby), leży nasilone uwalnianie wolnych rodników uszkadzających struktury komórkowe.

Naukowcy przeprowadzili badania wpływu wyciągów z aronii na przebieg ciężkiej choroby popromiennej wywołanej doświadczalnie (odpowiednio wysokimi dawkami promieniowania), analogicznej do tej, której objawy obserwowano u osób, które znajdowały się na obszarze Czarnobyla w momencie wystąpienia awarii reaktora jądrowego. Zaobserwowano, że u zwierząt narażonych na wysokie promieniowanie podanie soku i preparatów uzyskanych z aronii wyraźnie zwiększało stopień przeżycia zwierząt, a jednocześnie obserwowano zahamowanie nadmiernej produkcji wolnych rodników oraz zahamowanie gwałtownego spadku poszczególnych rodzajów białych krwinek, jak również wykazano przyspieszoną regenerację krwinek. W oparciu o działanie antyoksydacyjne wyciągów z aronii czarnoowocowej przeprowadzono także badania nad ich działaniem profilaktycznym i odtruwającym w przebiegu przewlekłego narażenia na związki metali ciężkich, głównie ołowiu oraz kadmu. Stwierdzono korzystny wpływ antocyjanów aronii na przebieg analogicznego przewlekłego zatrucia ołowiem wywołanego doświadczalnie, co wyrażało się zmniejszeniem stężenia ołowiu i kadmu oraz innych metali w badanych organizmach, a także zmniejszeniem stężenia wydalanych z moczem substancji wskaźnikowych świadczących o zatruciu metalami. Warto również wspomnieć o korzystnym wpływie preparatów z aronii na skutki narażenia organizmu na opary produktów naftowych, a zwłaszcza bardzo szkodliwych spalin.

    •    Aronia została przez naukowców okrzyknięta antyoksydacyjnym hitem i wywołała rewolucję w dziedzinie kosmetologii i farmacji. Dzięki aktywności antyoksydacyjnej owoców aronii i właściwości usuwania przez nie wolnych rodników (zwłaszcza tych najbardziej agresywnych: hydroksylowych, ponadtlenkowych, azotynowych – wywierających negatywne działanie na cały organizm, m.in. poprzez degradację kolagenu w organizmie, uszkodzenie DNA oraz utlenianie lipidów błon komórkowych) oraz pochłaniania szkodliwego dla organizmu promieniowania UV, owoce aronii stanowi jedną z najsilniejszych naturalnych broni do walki z fotostarzeniem i pogarszaniem się kondycji skóry. Firma kosmetyczna „Produkty Naturalne” wprowadziła na rynek interesującą linię kosmetyków z aronią, która została nagrodzona w kategorii „Najlepszy naturalny kosmetyk roku 2005”. Skład wspomnianych kosmetyków został opracowany w oparciu o badania naukowe dowodzące, że owoce aronii mają bardzo silne właściwości przeciwutleniające, a ich składniki – antocyjany aroniowe wykazują niezwykłe zdolności ochronne i absorbujące promieniowanie UV i pomagają pozbyć się zmian rumieniowych na skórze, wzmacniając ścianki naczyń krwionośnych oraz zmniejszając stany zapalne i obrzęki. Kosmetyki polecane są szczególnie dla cery przesuszonej, wrażliwej, zmęczonej, o kruchych naczynkach krwionośnych ze skłonnością do ich rozszerzania się i pękania.

    •    Badania naukowe z wykorzystaniem wyciągów z owoców aronii wskazują, że związki czynne zawarte w aronii wpływają na złagodzenie przebiegu wywołanej doświadczalnie cukrzycy. Wyraża się to zmniejszeniem nasilenia objawów choroby, między innymi zmniejszeniem pragnienia i głodu oraz zmniejszeniem ilości wydalanego moczu. W badaniach na zwierzętach doświadczalnych stwierdzono, że antocyjany obniżają podwyższony w cukrzycy poziom glukozy we krwi, a także hamują wchłanianie cukrów (głównie maltozy) w jelicie cienkim, co dodatkowo wpływa na obniżenie poposiłkowego poziomu cukru we krwi. W badaniach klinicznych natomiast zaobserwowano, że związki czynne aronii podawane chorym na cukrzycę znamiennie obniżają stężenie cukru we krwi i ilość cukru wydalanego z moczem, a także poziom hemoglobiny glikowanej. Hemoglobina ta, czyli tzw. HbAlc – jest to forma hemoglobiny powstająca na skutek przyłączenia cząsteczki glukozy do globiny w cząsteczce hemoglobiny – związek ten znalazł zastosowanie w diagnostyce cukrzycy. Podwyższone poziomy hemoglobiny glikowanej, świadczy o złym wyrównaniu cukrzycy i wiąże się z ryzykiem rozwoju powikłań cukrzycy. Dodatkowo, co bardzo istotne, wyciągi z aronii uwrażliwiają komórki organizmu na działanie insuliny (hormonu wpływającego na obniżenie poziomu cukru we krwi) , ponieważ w cukrzycy typu II często dochodzi do braku wrażliwości komórek na insulinę pomimo jej obecności we krwi!).

    •    Antyoksydanty pochodzące z owoców Aronia melanocarpa spełniają również istotną rolę w profilaktyce oraz leczeniu chorób nowotworowych. Wiele czynników rakotwórczych powszechnie występuje w naszym środowisku i należą do nich m.in. różnego typu zanieczyszczenia środowiska tj. spaliny i inne trujące gazy i dymy (np. dym papierosowy). Sposobem zapobiegania szkodliwemu działaniu tych czynników jest spożywanie w diecie produktów o właściwościach antymutagennych, zapobiegających uszkodzeniom DNA. Wykazano, że wyciągi z aronii nie tylko działają antymutagennie i przeciwnowotworowo (w badaniach na ludzkich komórkach raka wątroby oraz raka piersi), ale także zmniejszają działania niepożądane niektórych leków przeciwnowotworowych lub nawet hamują ich wystąpienie. Warto mieć na uwadze możliwość zastosowanie wyciągów z aronii jako dodatku do tradycyjnego leczenia przeciwnowotworowego ze względu na ich działanie antymutagenne, antyoksydacyjne ale także dlatego, że są bogatym źródłem łatwo przyswajalnych witamin i minerałów, przez co wzmacniają organizm, co może mieć istotne znaczenie u osób wyniszczonych długotrwałą terapią lekami przeciwnowotworowymi, których stosowanie jest niestety obarczone licznymi, często trudnymi do uniknięcia działaniami niepożądanymi. Istnieją także doniesienia, że u osób spożywających regularnie pokarm bogaty w związki o właściwościach antyoksydacyjnych, zaobserwowano rzadsze występowanie niektórych chorób nowotworowych.
 

reklama