Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button

Kartofel obieżyświat

Ziemniaki Ziemniaki najsmaczniejsze są tuż po zbiorach. Zalewamy je wrzątkiem i gotujemy pod przykryciem, by straciły jak najmniej cennych minerałów.
 
 


Bandury, grule, pyry, rzepy – czyli ziemniaki. Warzywo znane już w czasach prehistorycznych, do Europy dotarło z Ameryki Południowej dopiero w XVI wieku.

Angielski żeglarz sir Francis Drake przywiózł je w darze królowej Elżbiecie. Przez wiele lat kartofle były pokarmem bydła. Gdyby nie wojny i głód, pewnie nie tknęliby ich ludzie. Przełom nastąpił w 1757 roku, kiedy to Antoni Augustyn Parmentier, francuski żołnierz, trafił do niemieckiej niewoli. Tam, by nie umrzeć, zaczął jeść kartofle i stał się ich wielkim miłośnikiem. Gotował, smażył, doprawiał, zrobił nawet pierwszą na Starym Kontynencie kartoflankę. Po powrocie do ojczyzny reklamował dania z ziemniaków wśród francuskiego pospólstwa. Daremnie. Dopiero gdy nad Francją zawisła klęska głodu, przypomniano sobie o Parmentierze i jego kartoflach. Król Ludwik XVI, zamiast zainteresować się pyszną bulwą, zwrócił uwagę na… kwiat rośliny. Został on ozdobą męskich kapeluszy. Dopiero w czasie Rewolucji Francuskiej ziemniak stał się naprawdę popularny. Z prostej przyczyny – kraj cierpiał głód.

Jan III Sobieski po wiedeńskiej wiktorii przywiózł dla Marysieńki egzotyczną roślinkę. Nie była ona bynajmniej łupem z sułtańskiego namiotu, lecz najprawdopodobniej darowizną od cesarza Leopolda I. Kartofle rozpowszechniły się za króla Augusta III, sam zaś Jędrzej Kitowicz poświęcił im rozdział w „Opisie obyczajów…”.

reklama

Dzisiaj w Polsce uprawia się około stu dwudziestu odmian ziemniaków, klasyfikowanych wedle czasu zbioru (od średniowczesnych do późnych). Wbrew obiegowej opinii, nie są tuczące – sto gramów to zaledwie 90 kalorii. Zawierają witaminy C i B, sód, potas, magnez, żelazo i inne pierwiastki śladowe. Wspomagają oczyszczanie organizmu z toksyn. Najczęściej uprawiane odmiany to irys, pionier, mazur, alma i viola. Ziemniaki najsmaczniejsze są tuż po zbiorach. Zalewamy je wrzątkiem i gotujemy pod przykryciem, by straciły jak najmniej cennych minerałów. Do wody można dorzucić kminek, listek laurowy lub dolać odrobinę octu – co wzbogaci smak warzywa. Jeśli chcemy zarumienić frytki, wystarczy obtoczyć je w mące. Pamiętaj, że każda inna część rośliny poza bulwą jest trująca. Dotyczy to także pędów. A jako że ziemniak to roślina kosmopolityczna, oto garść przepisów z całego świata.

PRZEPISY Z ZIEMNIAKÓW:

Polska zupa chrzanowo-ziemniaczana

Weź: •1,5 litra bulionu warzywnego lub drobiowego •5 ziemniaków •cebulę •2 ząbki czosnku •łyżkę masła •2 łyżki chrzanu ze słoika •opakowanie kwaśnej śmietany •1/2 łyżeczki majeranku •sól i pieprz do smaku

Ziemniaki obierz, pokrój w kostkę i duś na maśle w dużym garnku 15 minut. Następnie wlej bulion, dopraw majerankiem i przeciśniętym przez wyciskarkę czosnkiem. Na tarce zetrzyj cebulę, dodaj do zupy. Gotuj 15 minut, aż ziemniaki będą miękkie. W miseczce wymieszaj chrzan ze śmietaną i zabiel zupę. Dopraw i natychmiast podawaj. Możesz przybrać listkami natki.

Indyjska masala z ziemniaków i groszku

Weź: •dużą cebulę •4 pomidory •4 ziemniaki •2 garści zielonego groszku  •zieloną papryczkę chili •1 cm imbiru •łyżkę przyprawy garam masala•łyżeczkę kurkumy •łyżeczkę kminu rzymskiego •4 łyżki masła

Cebulę posiekaj, pomidory sparz, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Ziemniaki obierz, pokrój w kostkę. Chili oczyść dokładnie z nasion, następnie drobno posiekaj. Imbir drobno pokrój. Rozgrzej masło na dużej patelni, włóż ziemniaki i smaż powoli przez 10 minut. Dołóż cebulę i chili, smaż jeszcze 3 minuty. Dodaj przyprawy. Wrzuć posiekane pomidory, dolej odrobinę wody i gotuj 10 minut, aż ziemniaki będą miękkie. Na koniec dodaj groszek, pogotuj jeszcze 5 minut. Podawaj w miseczkach, przystrojonych łyżką jogurtu i posiekaną natką kolendry.

Gulasz ziemniaczany

Weź: •5 ziemniaków •3 łyżki oleju •2 cebule •2 czerwone papryki •3 suszone grzyby •dużą garść kiszonej kapusty •małą puszkę koncentratu pomidorowego •szklankę bulionu warzywnego •3 łyżki kwaśnej śmietany •sól, pieprz, ostrą paprykę

Ziemniaki obierz, pokrój w słupki. Cebulę pokrój w kostkę, paprykę w paski, kapustę posiekaj. Zeszklij cebulę na oleju, dodaj ziemniaki, przesmażaj przez 5 minut. Wrzuć paprykę i kapustę. Bulion wymieszaj z koncentratem, wlej do ziemniaków. Grzyby namocz i posiekaj, dodaj do potrawy. Dopraw i duś pod przykryciem 20 minut. Przed podaniem ozdób każdą porcję odrobiną kwaśnej śmietany.

Ziemniaki po meksykańsku

Weź: •6 ziemniaków •3 łyżki oleju •2 czerwone cebule •czerwoną paprykę •puszkę czerwonej fasoli •3 pomidory •papryczkę chili •2 ząbki czosnku •łyżeczkę kminu rzymskiego •łyżeczkę tymianku •sól i pieprz do smaku •garstkę natki kolendry

Cebulę pokrój w plasterki, zeszklij na oleju. Ziemniaki obierz, pokrój w kostkę, dodaj do cebuli. Wlej odrobinę wody i duś 5 minut. Paprykę oczyść, pokrój w paski. Chili posiekaj (usuń nasiona, żeby potrawa nie była zbyt ostra). Wrzuć do ziemniaków. Duś pod przykryciem kwadrans, dolewając wody. Sparz pomidory, obierz, pokrój w kostkę. Czosnek drobno posiekaj. Dodaj do potrawy razem z przyprawami. Wrzuć osączoną fasolę, gotuj, aż ziemniaki będą miękkie. Przed podaniem posyp posiekaną natką kolendry.
 

Weranda Country nr 4/2008