Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button

Uroda warzyw

Uroda warzyw
 
 


Zauważyłam, że w wielu ogrodach pokazowych zwiedzający bardzo chętnie kierują się do warzywnika. Chcą oglądać rośliny, które w ich domach trafiają wprost na talerz lub do garnka.

Warzywa mogą być bardzo urodziwe. Mają kolorowe pędy, jak boćwina (burak liściowy) czy rabarbar, nierzadko ciekawą fakturę liści, jak na przykład jarmuż lub kapusta włoska. Wyjątkowo piękne są ogromne żółte kwiaty cukinii czy kwitnący późnym latem biały czosnek bulwiasty, zwany czosnkiem szczypiorkowym. Pierwsi urodę warzyw zauważyli zakonnicy, którzy w średniowiecznych ogrodach przyklasztornych sadzili je na dziedzińcach, zwanych wirydarzami, razem z ziołami i kwiatami ozdobnymi. Ilość uprawianych warzyw rosła z biegiem czasu. Przywożono je z dalekich wypraw, także zza oceanu. Wiele gatunków, jak ziemniaki, pomidory, papryka, fasola i kukurydza, przybyło do Europy z Ameryki wraz z wyprawami Kolumba. Do Polski w XVI wieku, dzięki królowej Bonie, przywędrowały z Włoch pory, kapusta włoska, selery i kalarepa. Co ciekawe, niektóre z warzyw, jak pomidory, początkowo traktowane były jako rośliny ozdobne, dopiero później doceniono ich walory smakowe.

reklama

Wydaje się, że to Francuzi, słynący z niekonwencjonalnych pomysłów, zaczęli w ogrodach ozdobnych sadzić warzywa razem z kwiatami. Kwatery warzywne pomieszane z rabatami kwiatowymi nazywano ozdobnym ogrodem kuchennym. Dziś możemy podziwiać je w Wersalu oraz, zrekonstruowane według renesansowych wzorów, przy zamkach w dolinie Loary. Ale najsłynniejszy jest niemal stuletni ogród warzywny w Villandry. Już od wczesnej wiosny wysadza się tu w równych rzędach setki sadzonek sałaty, kapusty, buraka liściowego i innych warzyw. Każda rabata warzywna obwiedziona jest niskim żywopłotem z bukszpanu. Wzdłuż nich rosną szpalery strzyżonych drzew owocowych. Takie rozwiązania porządkują przestrzeń i wprowadzają do ogrodu harmonię. Zupełnie inaczej wyglądają ogrody angielskie. Nikogo tu nie dziwi, że obok ostróżek pojawia się koper, a czosnek sadzi się między różami. Przy wiktoriańskich oranżeriach Kew Gardens pokazano rabaty otoczone obwódkami z bazylii, papryki i pomidorów, w ogrodzie Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego w Wesley widziałam zaś fantastyczne kolorowe dywany „utkane” z kilku odmian... sałaty.

Takie zestawy kwiatów, ziół i warzyw mają oprócz estetycznego jeszcze inny, bardzo praktyczny aspekt. Niektóre gatunki roślin swoim zapachem odstraszają szkodniki, a w towarzystwie innych warzywa rzadziej chorują. Dlatego na grządkach powinny zawsze rosnąć czerwonolistna łoboda, odganiająca krety, a także odstraszająca mrówki mięta oraz nasturcja, która bierze na siebie ciężar ochrony ogrodu i wabi na swoje liście mszyce. Natomiast aksamitki i nagietki odstraszają nicienie z gleby i ogólnie poprawiają kondycję roślin z nimi sąsiadujących. W Polsce od kilku lat można oglądać efektowne warzywniki w ogrodzie przy pałacu Nakomiady na Mazurach. Otwarty teren z regularnym rysunkiem rabat wygląda ciekawie nawet bez roślin. Jednak najwięcej gości przyjeżdża tu latem i jesienią, żeby napawać się urodą wyrośniętych, dorodnych warzyw. Właściciel szuka gatunków, które jak najdłużej wytrwają na rabatach, oraz najatrakcyjniejszych odmian. Oprócz kabaczków i dyń są tu brukselka i pory oraz ozdobne odmiany kapusty i jarmużu. Cały teren warzywnika schodzi tarasami w dół na południe. Rośliny są dobrze naświetlone, nagrzane słońcem.
 

Weranda Country nr 3/2011